MG International Fragrance Company ana sponsorluğunda, Tıp
ve Parfüm Tarihçisi Dr. Rana Babaç Çelebi’nin küratörlüğünde gerçekleştirilen
Parfüm Rotaları “Terroir: İda” İnzivası kapsamında, Kaz Dağları’nın yaşayan
koku mirası Türkiye’de ilk kez sahada uygulanan Headspace teknolojisiyle
moleküler düzeyde kayıt altına alındı.
Mitolojide dünyanın ilk güzellik yarışmasına ev sahipliği
yaptığı kabul edilen ve antik çağlardan bu yana şifa, doğa ve kültürel
hafızayla özdeşleşen Kaz Dağları, üç gün boyunca parfüm sanatı, tıp tarihi ve
gastronomiyi buluşturan özel bir deneyime ev sahipliği yaptı. “Sessiz lüks” ve
“doğaya dönüş” yaklaşımıyla tasarlanan inziva, parfümü yalnızca estetik bir
ürün olarak değil; doğa, bilim ve kültür arasında kurulan güçlü bir etkileşim
alanı olarak ele aldı.
Kaz Dağları’nın Koku Hafızası Bilimle Buluştu
Program, notalar, burun ve terroir kavramlarını odağına alan
özel bir karşılama yemeğiyle başladı. Bir parfüm bitkisinin veya gıdanın
aromatik karakterini şekillendiren coğrafi hafızanın ele alındığı gecede,
yıldızlar altında gerçekleştirilen Kaz Dağları Tütsü Degüstasyonu ile
katılımcılar, kokunun antik çağlardaki ritüelistik kullanımına tanıklık etti.
İnzivanın en dikkat çekici deneyimlerinden biri, Japonların
doğayla bütünleşmeyi esas alan Orman Banyosu (Shinrin-yoku) ritüeli eşliğinde
gerçekleştirilen canlı Headspace uygulaması oldu. Genellikle kontrollü
laboratuvar ortamında, özellikle nadir veya nesli tükenme riski taşıyan
bitkilerin uçucu bileşen profillerini kayıt altına almak ve korumak amacıyla
kullanılan bu ileri teknoloji, bu kez MG International Fragrance Company
Naturals & Synthesis Sr. Manager’ı Aydın Alemdar rehberliğinde doğrudan Kaz
Dağları’nın doğal florasında uygulandı. Uygulama kapsamında bölgede seçilen
aromatik bitkiler üzerinde yerinde Headspace örneklemesi gerçekleştirilerek,
bitkilerin doğal ortamlarında yaydığı uçucu bileşenler toplanmış ve bu örnekler
GC-MS analizleri ile değerlendirilmek üzere kayıt altına alınmıştır. Böylece
bitkilerin doğal koku profili, çevresel koşulların etkisiyle birlikte bilimsel
olarak izlenebilir ve karşılaştırılabilir bir veri setine dönüştürülmüştür.
Doğal yapısı korunarak gerçekleştirilen çalışma kapsamında,
ormanın, toprağın ve doğal yaşamın o ana özgü koku profili moleküler düzeyde
analiz edilerek kayıt altına alındı. Bu sayede Türkiye’de ilk kez bir
coğrafyaya ait yaşayan koku profili bilimsel yöntemlerle belgelenirken, doğal
koku mirasının korunmasına yönelik önemli bir referans çalışma ortaya konuldu.
MG International Fragrance Company Naturals & Synthesis
Sr. Manager’ı Aydın Alemdar, Headspace teknolojisinin önemine dair
değerlendirmesinde şunları ifade etti:
“Headspace teknolojisi sayesinde bitkilerin doğal
ortamlarında yaydığı uçucu bileşenleri, çevresel koşulların etkisiyle oluşan
koku profiliyle birlikte moleküler düzeyde kayıt altına alabiliyoruz. Kaz
Dağları’nda gerçekleştirdiğimiz bu çalışma, Türkiye’de sahada uygulanan öncü
örneklerden biri olmasının yanı sıra, doğal koku mirasının belgelenmesi ve
gelecek nesillere aktarılması açısından da önemli bir bilimsel değer sunuyor.”
Koray Sevinç ise çalışmayı şu sözlerle değerlendirdi: